Onzekere leiders

SVEN, EEN stevige Scandinaviër, was als matroos alcoholist geworden. Via een afkickcentrum ontmoette hij een evangelist die hem enorm hielp. Zijn geestelijk leven ging groeien. Alles ging goed totdat de evangelist volgens Sven, 'door de mand viel'. De evangelist bleek achter de schermen een dubbel leven te leiden. Sven begreep dit niet, want 'door hem, is mijn leven zo veranderd'. Het was Sven wel steeds meer opgevallen, hoe hij faalde in zijn relaties. Tenslotte stortte zijn gezinsleven in elkaar. Later bleek dat dit al jaren niet goed zat. Sven zei: 'Toch weet ik dat het de kracht van Jezus was die door deze man heen werkte, anders was ik nooit zo veranderd.' Hoe kan dat? Zo door God gebruikt en tegelijkertijd zo fout?

Bekende vragen

Sven heeft een duidelijk herkenbare vraag. Het gaat niet alleen om morele zaken. Er zijn ook andere schrijnende tegenstellingen. Aan de ene kant de zegen, de kracht van God, tijdens de preek of een pastoraal gesprek en daarna de liefdeloze, harde opmerkingen over anderen. Sommige leiders lijken wel in een Sherman tank geboren te zijn: altijd op zoek naar weer een nieuwe vijand. Vechtjassen voor Jezus... opdat er vrede komt.

Door het openbaar worden van het falen van een aantal publieke leiders is er mogelijk op dit ogenblik een wat meer kritische houding dan voorheen. De meeste evangelische leiders meten zich een grote autoriteit aan. Dat geeft een zwaardere verantwoording en een risico. Er zijn ook leiders die met grotere kritiek en onzekerheid naar zichzelf kijken. Soms worden ze geholpen door hun kinderen, die zich afvragen waarom pa en moe thuis zo anders zijn dan in de kerk.

Dertig jaar geleden ervoer ik zelf voor het eerst heel bewust, hoe pijnlijk dat falen kan zijn. We stonden ergens met het Youth for Christ rijdende podium. Tijdens de opbouw waren er een aantal schoffies onverbeterlijk aan het donderjagen. Een belhamel kreeg een stevige duw van een van de teamleden. Hij viel van het podium en schaafde zijn knie open. Het ventje spuugde vuur! Ik vergeet nooit meer de felle, gekrenkte ogen. Met volwassen vloeken hinkte hij weg. Het werd stil om het podium. We hadden geen last meer van spelende kinderen. Merkwaardig, het leek wel of we die dag met 'een molensteen om de hals rond liepen' (Matth. 18:6).

Genade of kracht van de Geest?

Leiders uit genade of leiders door de vrucht van de Geest?.

Ik ben gaan zien dat God met zijn kracht op minstens twee manieren door mensen heen kan werken. Door genade, omdat Hij dat nu eenmaal zo kiest (denk aan Judas). Ik noem dat 'genade-kracht'. Daarnaast spreekt de Bijbel ook over kracht als gevolg van gehoorzaamheid, een 'blijven in Hem' (Joh. 15:4). Dat is dan 'vrucht-kracht'. De genade van God werkt dan niet alleen door ons heen, maar ook in ons.

Simson was een leider met genade-kracht van God. Pas aan het eind van zijn leven lezen we hoe hij ootmoedig bad om kracht van God. Paulus leert hoe we in het dagelijkse leven in alle omstandigheden verder moeten groeien van genade-kracht naar vrucht-kracht. Hij durfde het wel aan om iets te vertellen over wat God in hem gedaan heeft. Hij aarzelt om veel over de wonderen die God door hem heen deed te vertellen. Ook niet-christenen konden die vrucht-kracht in hem herkennen.

Leiders met 'genade-kracht'

'Genade-kracht' alleen is onvoldoende. Een kenmerk is dan een hardnekkige innerlijke onzekerheid. Cursussen management, spreken in het openbaar of een seminar over de kracht van Gods Geest, kunnen de zaak tijdelijk wel wat opvijzelen, maar echte verandering komt er niet. Ik denk dat het komt omdat je intuïtief wel aanvoelt: hoe lang gaat die genade van God nog door?

'Vrucht-kracht' geeft innerlijke rust.

Genade-kracht kan opeens volkomen verdwenen zijn. Menig leider heeft zich wanhopig afgevraagd: waar is mijn zalving gebleven? We hebben geen garantie dat die genade oneindig door gaat. De vrucht van de Geest is de enige garantie dat de kracht, die God belooft, ook blijvend aanwezig zal zijn. God is getrouw. Hij houdt zich aan de belofte: God geeft zijn Geest aan hen die gehoorzamen (Hand.5:32). Leiders falen, God faalt nooit!

Pas op voor bitterheid

Samen met Sven las ik Gal. 5:19; 6:2 en Hebr. 12:14-18. Waarom is God genadig? Pas op dat je Hem niet narekent of het Hem kwalijk neemt. Waar blijf je dan zelf? Ik waarschuwde Sven voor bitterheid. Hij had een 'genade-bril' nodig om in de vuurgloed van de beproeving van zijn teleurstelling niet verblind te raken. Na dit gesprek bad Sven op een nieuwe en bewogen manier voor zijn geestelijke peetvader. Svens ambitie om zelf een stevig leider te worden (1 Tim.3:1), kreeg weer een vastere vorm. Hij ging naar huis met een nieuw streven naar de 'vrucht-kracht' van de heilige Geest.

Téo van der Weele